Ankara Ticaret Odası'nın (ATO) yaptığı ankete göre 2007 yılı, Ankara'daki her 100 işletmeden 56'sı için 2006 yılından daha kötü geçti.

ATO, işletmelerin "yurtiçi satışları, karları, tahsilat güçlüğü, çalışan sayıları, yatırımları" gibi ekonomik göstergelerine yönelik 2007 yılı gerçekleşmelerini değerlendirdi.

ATO'nun, başkentin en işlek 42 alışveriş ve ticaret merkezindeki toplam 4 bin 46 işyerinde yaptığı anketin sonuçlarına göre, 2007'de daralmadan en çok zarar gören sektörler sırasıyla döşemeciler ve mobilya imalatçıları, mobilya, halı ve kahverengi eşya satıcıları ile emlak komisyoncuları oldu.

Döşemeciler ve mobilya imalatçıları sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yüzde 77.8'i, mobilya, halı ve kahverengi eşya sektörünün yüzde 67.5'i, emlak komisyoncuları sektörünün ise yüzde 66.7'si 2007 yılı için "2006'dan daha kötüydü" yanıtını verdi.

2007 yılını bir önceki yıla göre daha olumlu bulan işletmelerin oranı yüzde 15.8'de kalırken, bu oran otobüs işletmeleri, petrol türevleri ve inşaat sektöründe görece olarak daha yüksek oldu.

"Müşteri vitrin seyretti"

Anket değerlendirmesine göre, 2007 yılında, büyümenin yavaşlamasıyla birlikte vatandaşın alım gücü de düştü. Çarşılarda gözlenen hareketlilik, alışverişe yansımadı, bir anlamda müşteri vitrin seyretti.

Ankete katılan işletmelerin yüzde 57'si, 2007 yılında bir önceki yıla göre yurtiçi satışlarının azaldığını belirtti. Yurtiçi satışları "yerinde sayanların" oranı ise yüzde 24.2 oldu.

Yurtiçi satışların azalmasından en çok etkilenen sektör, emlak komisyoncuları oldu. Emlakçıların yüzde 80'i satışlarının azaldığını bildirdi. Satışlar bakımından diğerlerine göre nispeten daha az etkilenen sektör ise petrol türevleri sektörü oldu.

İşletmelerin karları da azaldı

Satışların düşmesi, kar oranlarını da düşürdü. İşletmelerin yüzde 66.5'inin 2007 yılındaki karları, 2006 yılına göre azaldı. Karlarının azaldığını belirten işletme sayısı, satışlarında azalma bildiren işletme sayısından daha fazla oldu.

"Karım azaldı" diyen sektörlerin başında emlak komisyoncuları yer alırken, lokanta, pastane, kıraathane ikinci sırada, taşımacılık ise üçüncü sırada yer aldı.

Emlak komisyoncularının yüzde 83.3'ü, lokanta, pastane, kıraathane işletmecilerinin yüzde 80.9'u, taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin ise yüzde 78.3'ü karının azaldığı cevabını verdi.

Karı artan işletmelerin oranı yüzde 12'de kalırken petrol türevleri sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin ise yüzde 27.8'i 2007 yılını, karını artırarak kapattı.

Maliyet ve borçlar arttı

ATO'nun anketini cevaplayan işletmelerin yüzde 80.5'inin işletmecilik maliyetlerinin de arttığı belirlendi. İşletmecilik maliyetlerinin aynı kaldığını bildiren işletmelerin oranı yüzde 11.8'de kalırken, yüzde 7.7'si işletmecilik maliyetlerinin azaldığını ifade etti.

Katılımcı işletmelerin yüzde 67.6'sının işletmecilik borçları 2007 yılında bir önceki yıla göre artış gösterirken, yüzde 19.1'inin işletmecilik borcu 2006 yılıyla aynı kaldı.

Borcu artan sektörlerin başını da yine, döşemeciler ve mobilya imalatçıları çekti. Döşeme sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yüzde 77.8'i işletmecilik borçlarının arttığını ifade etti.

Tahsilat güçlüğü yarı yarıya

Öte yandan, 2007 yılında her 100 işletmeden 53'ünün tahsilat güçlüğü arttı. 2006 yılına göre tahsilat sıkıntısının değişmediğini ifade edenlerin oranı da yüzde 17.3 oldu.

Döşemeciler ve mobilya imalatçıları sektöründeki firmaların yüzde 89'unun 2007 yılında tahsilat güçlüğü arttı. Petrol işletmelerinin yüzde 39'u ise tahsilat sıkıntısının bir önceki yıla oranla azaldığını ifade etti.

İşletmelerin yüzde 30'u işçi çıkarttı

2007 yılının yüklü faturasını çalışanlar da işlerini kaybederek ödedi. Ankete katılan işletmelerin yüzde 44.5'i çalışan sayısını muhafaza ederken, yüzde 30.4'ü işlerin kötü gitmesi yüzünden işçi çıkarmak zorunda kaldı.

Sektörler bazında, en çok işçi çıkaran sektörler dikkate alındığında döşemeciler ve mobilya imalatçıları sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yüzde 66.7'si, lokanta, pastane ve kıraathanelerin yüzde 47.3'ü, mobilya, halı, kahverengi eşya sektörünün ise yüzde 44'ü çalışan sayısını azalttı.

Buna karşılık, çalışan sayısını en çok artıran sektörler, inşaat, elektronik ve petrol türevleri sektörü oldu. İnşaat firmalarının yüzde 18.9'u, elektronik firmalarının yüzde 17.8'i, petrol firmalarının yüzde 16.7'si 2007 yılında çalışan personel sayısını artırdı.

Yatırımlar da istenen seviyeye ulaşamadı. Anketi cevaplayan işletmelerin yüzde 39.6'sı hiç yatırım yapmadı, yüzde 28.2'sinin yatırımları bir önceki yıla göre azalırken, yüzde 19'unun yatırımları yerinde saydı.

Yüzü gülenler

Anket sonuçlarına göre 2007 yılı, az sayıda işletmenin yüzünü güldürebildi. İşletmelerden sadece yüzde 18.8'inin satışları 2006 yılına göre artış gösterdi.

2007 yılında karının arttığını söyleyenlerin oranı yüzde 12, yatırımlarının arttığını söyleyenlerin oranı yüzde 13.2, çalışanlarının sayısını artırdığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 12.4 oldu.

İşletmelerin sadece yüzde 11.8'i tahsilatta bir problemle karşılaşmadı. 2006 yılına göre tahsilat güçlüğünün azaldığını ifade eden işletme oranı ise yüzde 17.7'de kaldı. İşletmecilik borcu bulunmayanların oranı yüzde 10.3 iken, borcu azalanların oranı yüzde 3 olarak gerçekleşti.

2006 yılı ile karşılaştırıldığında 2007 yılının daha olumlu bir yıl olduğunu ifade edenlerin oranı ise yüzde 15.8'de kaldı.

"Görüş mesafesi burun ucu"

Ankete ilişkin değerlendirmelerde bulunan ATO Başkanı Sinan Aygün, "Çektiğimiz röntgen filmine göre, çarşı pazarda sis dağılmıyor, görüş mesafesi burun ucu" dedi.

Reel sektörde uzun süredir durgunluk yaşandığını savunan Aygün, "Ekonomide iyi mi, kötü mü tarafında değilim. Bu anketle piyasaların röntgenini çekiyoruz. Vatandaşın alım gücü düştü. Vitrin seyreden çok ama alan yok" dedi.

Esnafın kirasını, çalışanlarının maaşını, elektrik, su, doğalgaz masraflarını karşılayamaz hale geldiğini belirten Aygün, "Bu durum böyle sürüp gidemez. Hiç değilse işletme maliyetlerini aşağıya çekecek önlemler alınmalı. Türkiye, büyümeye aç, gençler işsiz. Aç ülkeye yüzde 4-5 büyüme, bir biberon süt kadar yetersiz kalır" diye konuştu.