Artan petrol gelirleri ve altyapı yatırımlarıyla adından söz ettiren Sudan, projeleri için dış kaynaklı finansman arayışına yöneliyor. Özellikle inşaat ve müteahhitlik sektörlerinde büyük fırsatların bulunduğu ülkede Türk yatırımcılara özel ilgi gösteriliyor. Ülkede 29 Ekim-2 Kasım 2008 tarihleri arasında 6. kez gerçekleştirilecek Sudan Build’08 Fuarı, Türk yatırımcıları için büyük projelerde yer alma fırsatı sunuyor. Forum Fuarcılık A.Ş. Sudan Build Proje Sorumlusu Ercan Yargıcı, ülkede Türkler’e karşı sempatiyle yaklaşıldığına dikkati çekerek, “Sudan’da Türk yatırımcılara bakış açısını belirleyen en önemli unsur güven duygusu. Özellikle Avrupalı firmalara karşı Türk firmalarının avantajı büyük” diye konuştu.
Çin ve Mısır’ın yerine alternatif Türkiye
Sudan’ın ambargoya maruz kaldığı dönem süresince özellikle Çin, bu ülkede birçok sektörde önemli mesafeler aldı. Bunun yanı sıra Mısır, komşu ülke olması, geçmişten kaynaklanan ticari ilişkiler, COMESA (Güney ve Doğu Afrika Ortak Pazarı) üyeliği vb. avantajlar nedeniyle Sudan’ın uluslararası ekonomik ve ticari ilişkilerinde önemli paya sahip ülkelerin başında yer alıyor. Ancak son dönemlerde ülke ekonomisine diğer ülkelerden girişlerin başlaması ile söz konusu ülkelerin Pazar paylarında gerilemeyi de beraberinde getirmesi bekleniyor.
Sudan ve Türkiye arasında 1997 yılından itibaren sürekli artış gösteren ilişkiler, 2003 yılından itibaren ivme kazanırken, 2005 yılında bir önceki yıla oranla yüzde 64 oranında artarak, Türkiye’nin ülkeye ihracatı 145.2 milyon dolara ulaştı.
Dış Ticaret Müsteşarlığı Anlaşmalar Genel Müdürlüğü Afrika Ülkeleri ve Bölgesel Kuruluşlar Dairesi Başkanı Attila Kızılarslan’ın hazırladığı Şubat 2007 tarihli “Sudan Ülke Programı”nda Sudan’da önümüzdeki beş yıl içinde gerçekleştirilmesi planlanan altyapı projeleri şu şekilde sıralanıyor:
500 km. uzunluğunda yol yapımı, 8 adet köprü inşası, 4000 km. uzunluğunda stabilize yol yapımı, Kuzeyi Güneye bağlayacak Barış Yolu Projesi ile sağlık ve eğitim hizmetleri ile ilgili kamu binaları yapımı.
Hartum’da yatırımları dikkat çekiyor
300 milyon dolarlık bütçesi ile önemli altyapı/üstyapı, eğitim ve sağlık projeleri gerçekleştiren yetkili bir kurum olan Hartum Valiliği, yıllık bütçesinin 100 milyon dolarını alt ve üst yapı projelerinin inşaatına tahsis ediyor. Bu çerçevede, çeşitli yol, köprü, konut, su ve kanalizasyon projeleri gerçekleştiriliyor. Önümüzdeki dönemde gerçekleştirilmesi planlanan iki önemli projeden birini, Hartum’u civar adalara bağlayacak 3 adet köprü inşaatı, diğerini ise su arıtma ve kanalizasyon projesi oluşturuyor.
Yatırım projelerinde dış finansman arayışı
Ülkede, uzun yıllar süren savaş sonucu ağır hasar gören Güney eyaletlerinin tümüyle yeniden imar ve inşa edilmesi gündemde. Hem federal hükümet bütçesinden ayrılan ödenekler hem de uluslararası kuruluşların ve gelişmiş ülkelerin sağlayacakları finansman kaynakları ile önümüzdeki yıllarda her türlü altyapı ve üstyapı projelerinin ihale edilmesi bekleniyor. İhale edilen projelerde en büyük sorun, finansman temini noktasında gözlenirken, yetkililer, dış kaynaklı finansman arayışı ön plana çıkıyor. Proje finansmanı konusunda genel olarak yüzde 15 iç, yüzde 85 dış kaynaklı finansman temini sisteminin benimsendiği Sudan’da Yatırım Bakanlığı, dış finansman getiren müteahhitlik ve müşavirlik firmalarının tekliflerinin öncelikli olarak değerlendirileceğini açıklıyor.
Türkiye sempatisi
Türkiye bu noktada, Sudan’da yatırım yapma ve rekabet gücünü artırma konusunda önemli avantajlara sahip bulunuyor. İkili ilişkilerin sürekli gelişmesinin yanı sıra, ülkede faaliyet gösteren Türk firmalarının sayısının her geçen gün artması, Türk yatırımcılarına ilişkin sempatik yaklaşımın da pekişmesini sağlıyor. Forum Fuarcılık A.Ş. Sudan Build’08-Sudan 6. Uluslararası Yapı Malzemeleri, İnşaat Teknolojileri, Ekipmanları, Mobilya ve İç Dekorasyon Fuarı Proje Sorumlusu Ercan Yargıcı, Sudan’da faaliyet gösteren Türk firmalarının, bu ülkede Türkiye’ye karşı olumlu bir imajın oluşmasına katkıda bulunduklarını belirterek, “Sudan’da Türkiye’ye ve Türklere karşı sempatiyle yaklaşıldığını söyleyebiliriz. Özellikle Avrupa ülkelerine karşı avantajlı durumdayız. Tarihi ilişkilerimizin yanı sıra Sudan’dan son yıllarda Türkiye’ye yapılan ziyaretler de bu sıcak ilişkilerin gelişimine katkıda bulundu” diye konuştu.
İkili ilişkiler gelişme trendinde
Sudan’da Çin tehlikesinden söz edilebileceğini kaydeden Yargıcı, “Türk yatırımcı ve ihracatçıları Çin baskısını her yerde olduğu gibi Sudan’da da ciddi bir biçimde hissetmektedirler. Ancak, Sudan’ın her türlü yabancı ürüne karşı yüksek talep içinde olması, bu ülkede düzenlediğimiz fuarlar sayesinde Türk firmalarıyla sık sık birebir ilişki içine geçebilmeleri, Başkent Hartum’da açılması planlanan Türk Ticaret Merkezi’nin açılması, mevcut sıcak ilişkilerin gelişmesine fırsat tanıyacaktır” diye konuştu. Yargıcı, 29 Ekim-2 Kasım 2008 tarihleri arasında Sudan’ın Başkenti Hartum’da düzenlenecek olan Sudan Build Fuarı’na bu yıl Türkiye’den 80 firmanın katılımını beklediklerini ifade etti.